بایگانی دسته: پیام از مقالات

معرفی مقالات چاپ شده به منظور ارتباط با مخاطب و ترجمان دانش.

آیا افراد ارتز خود را می پوشند؟ اهمیت سنجش کمّی نرخ پذیرش ارتزهای لومبوساکرال

کمردرد شایع­ترین اختلال ستون فقرات است که بنا بر گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO) بیش از ۸۰ درصد افراد در دوره­ای از زندگی خود به کمردرد مبتلا می­شوند و ۴ تا ۳۳ درصد افراد حداقل یک‌بار در طول عمر خود دچار کمردرد می­ شوند. برای درمان افراد مبتلا به کمردرد، طیف گسترده­ ای از درمان­ ها ارائه می­ شود. در این راستا، یکی از تدابیر محافظه­ کارانه رایج، استفاده از ساپورت­های کمری است. در مطالعات ارزیابی اثربخشی ساپورت­های کمری، میزان پذیرش عامل مؤثر به شمار می­ رود، زیرا نحوه پوشیدن یا نپوشیدن ساپورت کمری موضوعی است که توسط بیمار انتخاب می­ شود، یعنی بیمار این اختیار را دارد که ارتز خود را بنا بر توصیه درمانگر نپوشد! این امر باعث می­ شود که نتوان به­ طور یقین در مورد اثربخشی ارتز لومبوساکرال قضاوت کرد. در واقع، یکی از نگرانی­ها در ارزیابی ارتز این است که آیا افراد ارتز خود را همان‌گونه که درمانگر به آنها توصیه می­ کند، می­ پوشند؟
در این مطالعه برای نظارت بر زمان و نحوه پوشیدن ارتز لومبوساکرال، از حسگرهای حرارتی استفاده شد که داخل ارتز نیمه سخت و غیرارتجاعی لومبوساکرال جاگذاری شد. این میکرو حسگر دارای ابعاد ۱۳× ۹ × ۴/۵ میلی‌متر است که به‌راحتی داخل ارتز جاسازی می­ شود. این حسگر تاریخ، زمان و درجه حرارت را در فواصل ۱۵ دقیقه­ ای ثبت می­ کند. اطلاعات ثبت‌شده در حسگر به‌صورت بی­ سیم به کمک یک قطعه واسط (داده خوان) که با پورت USB به کامپیوتر وصل می­ شود، به نرم­ افزار آن منتقل می­ شود.
این مطالعه اولین مطالعه­ ای است که زمان پوشیدن ارتز لومبوساکرال را به‌صورت عینی (حسگر حرارتی) مورد ارزیابی قرار داده است. مطالعات پیشین برای ارزیابی زمان پوشیدن ساپورت­های کمری، از اظهارات افراد مورد مطالعه استفاده کرده‌اند که صحت آنها به سختی قابل ارزیابی است.

Hekmatfard, M., M.A. Sanjari, N. Maroufi, H. Saeedi, E. Ebrahimi, and H. Behtash, A Preliminary Study of the Objective Measurement of Compliance Rates for Semirigid Lumbar-Support Use in Patients with Chronic Nonspecific Low Back Pain: How Important Is the Compliance Rate? Asian Spine J, 2017. 11(5): p. 748-755. (link)

ابزاری جدید و کارآمد برای ارزیابی انواع کف پای صاف، نرمال یا طاقدیسی

صافی کف پا یکی از بدشکلی­های سیستم عضلانی-اسکلتی با شیوع بسیار بالا در هر دو جنس زن و مرد است. این بدشکلی در قوس طولی-داخلی کف پا رخ می­دهد و می­تواند بر کینتیک و کینماتیک اندام تحتانی اثر بگذارد. علاوه بر این صافی کف پا سبب ایجاد بدشکلی­های جبرانی در راستای اندام تحتانی و دردهای عضلانی-فشیایی در ساق پا، مفصاصل اندام تحتانی و کمر می­شود. بیماران مبتلا به صافی کف پا جهت درمان علایم مختلف خود به متخصصین مختلفی نظیر گروه پزشکی (شامل متخصصین ارتوپدی، پزشکی ورزشی، طب فیزیکی) و گروه توانبخشی (شامل متخصصین فیزیوتراپی) مراجعه می­کنند. همچنین در بسیاری از بیماران مراجعه کننده به کلینیک­های درمانی، صافی کف پا به صورت اتفاقی تشخیص داده می­شود و به منظور پیشگیری از عوارض آتی به کلینیک­های ارتوپدی فنی (جهت ساخت کفی) و کلینیک­های فیزیوتراپی (جهت کاهش علایم موجود و تجویز ورزش­های مناسب) ارجاع داده می­شوند.

روش­های مختلفی برای ارزیابی قوس طولی-داخلی کف پا وجود دارد که شامل روش­های کمی و کیفی هستند. روش های کمی با این که دقت و تکرارپذیری بیشتری نسبت به روش­های کیفی دارند، اما اغلب نیازمند تجهیزات پیچیده و خاص هستند. این تجهیزات پیچیده اغلب در کلینیک­های ارتوپدی فنی و جهت تجویز کفی مناسب وجود دارند. با این حال نیاز بسیاری به یک روش کمی مناسب که بتوان از آن در کلینیک­های فیزیوتراپی و پزشکی استفاده کرد، وجود دارد.

بدین منظور دستگاهی با ایده از شاخص “نسبت ارتفاع قوس” و بر مبنای نمونۀ ساخته شدۀ خارجی آن ساخته شد. این شاخص دارای تکرارپذیری و اعتبار بالایی است، و توان تمایز افراد مبتلا به کف پای صاف یا طاقدیسی را با دقت بالایی دارد. این دستگاه برای اولین بار در ایران در گروه فیزیوتراپی و مرکز تحقیقات توانبخشی دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران ساخته شد. به کمک دستگاه فوق می توان قوس طولی-داخلی کف پا را با روشی بسیار ارزان، در دسترس و با یادگیری راحت ارزیابی کرد. دستگاه فوق تا کنون در ۵ مطالعه (۲ پایان نامۀ مقطع کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی و ۳ طرح تحقیقاتی) مورد استفاده قرار گرفته است.

اطلاعات بیشتر در زمینۀ نحوۀ ساخت، اجزا، نحوۀ استفاده و تکرارپذیری این دستگاه در مقالۀ زیر ارائه شده است:

“مطالعه تکرار پذیری و کمترین تغییر قابل تشخیص در ابزار اندازه گیری نسبت ارتفاع قوس کف پا”

Boozari, S., H. Jafari, M.A. Sanjari, and A.A. Jamshidi, Reliability and minimal detectable change of foot arch height index device. Modern Rehabilitation, 2010. 4(3): p. 35-40. (link)