همه‌ی نوشته‌های محمدعلی سنجری

مارک و پولو

اگر فکر می کنید که سفر خارجی مال ثروتمندان است و معمولاً از روی بی‌دردی و برای تفریح انجام می شود، باید بگویم که فرهنگ سفر به همین علت در ایران پایین است. فکر می کنم خواندن این کتاب کاملاً دیدگاه شما را تغییر می دهد. حتی اگر اهل سفر نیستید و یا خود را مخاطب این مطلب نمی دانید، خواندن این سفرنامه مصور بخشی از لذت سفر را به شما منتقل می کند و تا آخر کتاب را یک نفس می خوانید. امتحان کنید.
درضمن کتاب از بخش های کوتاهی تشکیل شده که خواندن آنرا راحت‌تر می کند.

لینک کتاب در آدینه بوک: جلد اول، جلد دوم.

از دکتر راشدی برای معرفی و هدیه این کتاب متشکرم.

ارائه درس رادیولوژی به کمک رایانه برای اولین بار در دانشگاه – آبان ۹۸

از ترم پاییز ۱۳۹۸ برای اولین بار درس رادیولوژی به کمک رایانه (Computer Assisted Radiology) یا رادیولوژی محاسباتی (Computational Radiology) در دانشکده علوم توانبخشی ارائه می شود. در این درس که بصورت مشترک ارائه می شود، خانم دکتر وثاقی مباحث کلاسیک را طبق درسنامه مصوب تدریس می کنند و دکتر سنجری به موازات مباحث مربوط به پردازش تصاویر به کمک رایانه، انجام محاسبات و اندازه گیری ها به کمک نرم افزار و … را تدریس می کنند. مهارت های نرم افزاری که دانشجویان در این درس کسب می کنند، برای دیگر حیطه های غیر از رادیولوژی نیز کاربرد فراوان دارد. امیدواریم این ابتکار گروه علوم پایه توانبخشی بتواند دانشجویان را بیش از پیش با مباحث نوین آشنا سازد و دانشجویان با علاقمندی بیشتری مباحث را دنبال کنند.

آموزش پیش از ازدواج

گاهی دانشجویان در مورد ازدواج راهنمایی می خواهند. گرچه این نوع سئوالات باید توسط مشاور متخصص پاسخ داده شود، اما نکاتی را به عنوان مقدمه درمیان می گذارم تا کتاب مفیدی را معرفی کنم.

همانطور که برای نوشتن پروپوزال خوب باید وقت گذاشت و بین مقالات جستجو کرد، امر ازدواج هم باید با صرف وقت و حوصله انجام شود. بنابراین بعید نیست که نیاز به مشاوره، شرکت در کارگاه آموزشی و خواندن کتاب داشته باشید. همچنین در مواقع خاص مانند زمانهای نزدیک به کنکور، نزدیک به دفاع و فارغ التحصیلی یا زمان سوگ عزیزان نباید بطور احساسی به این موضوع بپردازید.

گرچه کتاب در این زمینه زیاد است، اما هر کتابی را نباید خواند. کتاب آموزش پیش از ازدواج شما را به نکاتی که قبلاً نمی دانستید آگاه می کند. این کتاب بر اساس تجربیات اساتید و مشاوران دانشگاه های کشور و نویسندگان خارجی با توجه به شرایط عرف جامعه توسط دفتر پیشگیری از آسیب های اجتماعی، معاونت امور فرهنگی و پیشگیری، سازمان بهزیستی کشور نوشته شده است. جداول، پرسشنامه و چک لیست های کتاب خواننده را به درک بهتری از خود و موقعیتش می رساند.

فایل PDF کتاب آموزش پیش از ازدواج

به زبان آدمیزاد (نگارش فارسی)

یادداشت هایی در ستایش پاکیزه نویسی و نکوهش شلخته نگاری

مخاطب کتاب فقط کارمندان اداری نیستند. این کتاب برای همه محققین و دانشجویان و اساتید نیز مفید است. شلختگی فقط در چیدمان اتاق یا افکار ما نیست که مطرح است، بلکه به شیوه باورنکردنی می بینید که چگونه عادت به شلخته نگاری کرده ایم. کلیشه نویسی، دراز نویسی، بیهوده نویسی، غلط نویسی، مکرر نویسی، مُهمَل نویسی در این کتاب به اختصار شلخته نگاری نامیده می شود.

کتاب از دو بخش نظریات و عملیات تشکیل شده است. در بخش اول، با بیان داستانهای واقعی و گاهی طنز آمیز، اهمیت و جایگاه موضوع یادآوری می شود. واقعاً برای این منظور یک بخش نیاز بود چون باور نداریم که این موضوع مهم است. حتی فکی می کنیم که با این مشکلات عدیده در جامعه، چرا باید به اصلاح نوشتار خود بپردازیم!

در بخش دوم، در قالب مثال از نوشته های گوناگون، نمونه های شلخته و بعد از تفسیر، نمونه صحیح بررسی می شود.

در آخر، خلاصه نکاتی که باید توجه کنیم تا خوب بنویسیم، لیست شده است. همچنین منابع مفید در این زمینه با توضیح، معرفی شده اند.

لینک کتاب در دیجی کالا
لینک کتاب در آدینه بوک

 

کیهانشناسی و فیزیک نظری برای همه

کتابهایی که در ادامه معرفی می کنم، برای دانشجویان علوم توانبخشی، علوم ورزشی و پزشکی نوشته شده است! به عبارتی دانشجویان فیزیک اینها را نمی خوانند. خوشبختانه برای ما که رشته اصلیمان نیست، مفید است. حالا سؤال این است که کلاً چرا باید این کتاب ها را بخوانیم؟

دلایلی که به ذهنم می رسد در ادامه بیان می کنم. لطفاً اگر دلایل دیگری یافتید، پیشنهاد دهید.

  1. یکی از اصول خلاقیت، آشنایی با مفاهیم رشته های دیگر و مطالعه در زمینه های غیر از تخصص اصلی خودمان است.
  2. در فاز واگرای بارش افکار (Brain Storming)، هر چه فرد مطالعات غیر تخصصی خودش را داشته باشد، ایده های بهتری ارائه خواهد کرد.
  3. با خواندن مطالب کیهانشناسی و فیزیک نظری ذهن ما از امور خسته کننده روزمره فاصله می گیرد و عظمت کهکشان برای ما یادآوری می شود.
  4. انسان های موفق تک بعدی نیستند. یکی از راه های آن مطالعه در زمینه های دیگر از جمله کیهانشناسی عمومی است.
  5. مطالب کیهانشناسی و فیزیک نظری مروری بر یافته های فکری بشریت و میراث تمدن جدید است. تمدن انسانها با میزان اطلاعات (Information Content) آن سنجیده می شود. حیف است که از آن به کلی غافل باشیم.
  6. این نوع مطالب غالباً به مفاهیم بنیادی مانند جایگاه انسان و هستی، هدف خلقت، آینده جهان و … نیز می پردازد که فارغ از اعتقادات شخصی، می تواند دید وسیعتری به انسان بدهد.

 

اگر با موارد بالا موافقید، باید خبر خوبی به شما بدهم. در عصری زندگی می کنیم که مطالب زیادی برای فهم ما تألیف شده است. این کتابها، مطالب گاه پیچیده را با زبان ساده تشریح کرده است.

کتابهایی را که از نویسنگان معروف معرفی می کنم بهتر است به ترتیب تاریخ تألیف آن بخوانیم که مطابق با سیر پیشرفت علوم در زمان نگارش آن باشد.

ابتدا از کتابهای استیون هاوکینگ شروع می کنیم.

تاریخچه مختصر زمان، جهان در پوست گردو، طرح بزرگ و دیگر کتابهای ایشان.

کتابهای هاوکینگ در آدینه بوک، در دیجی کالا.

کتاب سیاهچاله ها نیز خواندنی است.

نویسنده خوب دیگر در این زمینه، میچیو کاکو است. کتابهای ایشان را به ترتیب زیر معرفی می کنم:

جهان های موازی، فیزیک ناممکن ها، فیزیک آینده، آینده ذهن، آینده انسان و دیگر کتابهای ایشان.

کتابهای دکتر کاکو در آدینه بوک، در دیجی کالا.

 

 

اثر مرکب

کتاب اثر مرکب (TCE: The Compound Effect) اثر دارن هاردی، یک اصل ساده اما واقعی را به تفصیل تشریح می کند. موفقیت چیزی نیست که به سادگی بدست آید اما اصول آن ساده است. اگر حوصله موفق شدن را ندارید، زمان برای مطالعه این کتاب صرف نکنید. ولی توجه داشته باشید که با دیدن کلیپ های دو دقیقه ای نمی توانید اصول موفقیت را یاد بگیرید. این کتاب حاوی پرسشنامه هایی است که مرتبط با هر بخش، می توانید خودتان را ارزیابی کنید و طبق آن برنامه ریزی نمایید. امیدوارم به نکات زیر بسنده نکنید و با حوصله گامهای کتاب را پی گیری نمایید.

تهیه کتاب: آدینه بوک، دیجی کالا.

برخی نکات از مفهوم اثر مرکب:

موفقیت فرایندی است طولانی که از ایجاد تغییرات کوچک در خودمان به دست می آید.

انتخاب های کوچک ما به هم می پیوندند و درنهایت قدرتی خارق العاده به ما می دهند.

تصمیمات شما، سرنوشت و آینده تان را رقم می زند.

آینده همان چیزی است که شما آنرا می سازید.

تصمیمات کوچک روزمره تان، یا شما را به زندگی دلخواهتان می رساند یا به یک فاجعه ختم می شود.

اثر مرکب: بدست آوردن پاداش های بزرگ از طریق مجموعه ای از انتخاب های کوچک و هوشمندانه.

مشکل ترین جنبه اثر مرکب: قبل از اینکه بتوانیم نتایج آنرا ببینیم، مجبوریم مدت زمانی را بطور پایدار و مؤثر در آن زمینه تلاش کنیم.

تنها راه رسیدن به موفقیت از طریق انجام پیوسته کارهای معمولی، غیر جذاب، غیر مهیج و بعضی وقتها نظم و ترتیب های سخت روزانه است که در در طول زمان مرکب شده اند.

وقتی اثر مرکب را درک کردیم، دیگر برای راه حل های سریع یا شانسی تلاش نخواهید کرد.

تأثیر انتخاب ها:

جالب است! هر چه بیشتر تلاش می کنم، خوش شانس تر می شوم!!

روز پایان کودکی و شروع بزرگسالی، روزی است که مسئولیت کل زندگی ات را بر عهده می گیری.

 

نکات مهم در ثبت اختراع

این نوشته راهنمای جامعی برای ثبت اختراع نیست، بلکه موارد مهمی که به ذهنم می رسد با شما درمیان می گذارم. برای اطلاعات بیشتر به منابع و کارگاه های آموزشی در این زمینه باید رجوع کرد. از مشاور حقوقی مستقر در مرکز رشد و کارشناسان دفتر مالکیت فکری دانشگاه می توانید راهنمایی های لازم رادریافت نمایید.

لینکهای مفید برای کسب اطلاعات بیشتر

 

اگر ایده شما دارای سه شرط: نو بودن، دارای گام ابتکاری و قابلیت اجرا باشد و اینکه قصد داشته باشید از آن انتفاع تجاری داشته باشید، می توانید آنرا ثبت کنید. گاهی ممکن است برای جلوه بیشتر رزومه کاری خود این کار را بکنید. برای دانشجویان و برای کسب تجربه خوب است اما نباید یک روند بشود. یعنی افرادی که فقط اختراع می کنند و تعداد زیادی اختراع ثبت شده دارند، جای سئوال است. البته همین فرد اگر برنامه کسب و کار مشخصی برای تعدد ثبت اختراع داشته باشد نیز معقول است. ثبت اختراع در نهایت باید به فروش امتیاز آن یا ساخت و نوآوری و تجاری سازی منجر شود.

قبل از ثبت باید به موتورهای جستجوی مخصوص این کار مراجعه کنید تا مطمئن شوید کارهای دیگران در این زمینه چه بوده است. در نوشتن اظهارنامه نیز باید با ذکر شماره اختراع، به کار دیگران ارجاع دهید.

گواهی امضا: به موازات تکمیل فرم اظهارنامه که از سایت می گیرید، نیاز است در مرکز مالکیت فکری سازمان اکانت داشته باشید. اگر ندارید ثبت نام متقاضی جدید را بزنید و مدارک را ارسال نمایی. بعد یک فرم به شما می دهد که باید بروید دفتر ثبت احوال نزدیک خودتان گواهی امضا بدهید و کد بگیرید و وارد سایت کنید تا اکانت شما نهایی شود. شماره آی دی که به شما می دهد در ثبت های آتی مورد استفاده قرار می گیرد.

حق ثبت (پتنت) فقط یک حق است. یعنی مانع کپی دیگران از کار شما نمی شود (infringement). بلکه اگر شما به موردی برخورد کردید که به گونه ای به حق شما تجاوز شده بود، باید شکایت کنید و در دادگاه، حق ثبت شما به عنوان مدرک مثبِت به نفع شما استفاده می شود.

بعد از ثبت، می توانید ایده خود را بدون نگرانی با دیگران درمیان بگذارید.

ثبت اختراع، مالیکت فکری محسوب می شود که معادلی برای کلمه IP: Intellectual Property است. از کلمه “مالکیت معنوی” اجتناب کنید.

در مورد مالک و مخترع: نام افرادی که در اظهارنامه ثبت می شوند، دو دسته هستند: مالکان و مخترعین. مخترعین افرادی هستند که در مفهوم اولیه و ابداع بطور ذهنی مشارکت داشته اند. مالکین افرادی حقیقی یا حقوقی هستند که طبق درصد های اظهار شده، مالک امتیاز ثبت اختراع هستند. مالک می تواند حقوقی هم باشد مانند دانشگاه یا سازمانی که مخترع برای آن کار می کند. ممکن است نام برخی افراد در لیست مخترعین باشد اما در لیست مالکین نباشند و یا همه مخترعین مالک هم باشند و یا ترکیبی از اینها. باید توجه داشت که مالکیت به معنای مالکیت در امتیاز حق ثبت اختراع است و نه همه موارد از جمله تولید و سرمایه و غیره… مراحل تولید و تجاری سازی یک اختراع جداگانه بر اساس قراردادهایی که بعداً بین مجری، پیمانکاران بسته می شود اجرا می شود و درصد سهم مالی هریک از تولید در آن قرارداده ها توافق می شود.
به عبارتی دیگر، مالکیت به مالکین مجوز تولید نمی دهد و برای تولید برخی اختراعات نیاز به مجوزهای لازم است. هر چند تهیه مقاله علمی از اختراع مانعی ندارد.

 

موارد زیر را از “ابلاغیه اخطار رفع نقص” یکی از اختراعات داوری شده اقتباس کرده ام با همان انشای سازمان ثبت:

 

نکاتی در نگارش شرح و توصیف

توضیحات موجود در شرح و توصیف نباید بسیار کوتاه و مختصر باشد همچنین شرح و توصیف باید به طور دقیق با توجه به نقشه ها، دستگاه را نیز تشریح نماید.

در شرح وضعیت دانش پیشین سوابق تمام اختراعات مرتبط موجود در دنیا گزارش شود و سپس نوآوری اظهارنامه نسبت موارد گذشته بیان شود

تذکر: اختراعات با شماره پتنت گزارش شوند

 

نکاتی در نگارش ادعانامه

در ادعا نامه، موارد مورد ادعا در اختراع به ترتیب و به صراحت و با شماره گزاری بیان شود و از توضیحات اضافی خودداری شود.

مزایای حاصل از اختراع به عنوان ادعا در ادعانامه ذکر نمی شود بلکه موارد نوآوری و تکنیک ها به عنوان ادعا ذکر می شوند.

ادعاهای که برای ویژگی های نوآورانه دستگاه وجود دارد در ادعانامه بیان شود.

در شرح و توصیف و ادعانامه تمام اسامی اشخاص مانند اسم مخترع … و توضیحات بی ارتباط با موضوع سند از متن فایل حذف شود.

 

نکاتی در تهیه نقشه فنی

نقشه فنی باید توسط نرم افزار ترسیم شود و شامل تمام جزئیات فنی باشد و به صورت ۲ بعدی تهیه شود و با شماره گذاری تمام قطعات تهیه شود.

 

۱- در یک روی صفحه کاغذ A4 کشیده و حداکثر حاشیه اوراق: از بالا ۲/۵، از چپ ۱/۵، از راست ۲/۵ و از پایین ۱ سانتیمتر باشد؛ ۲- وضوح و شفافیت نقشه ها بالا باشد ۳- تمام عناصر نقشه یا نمودار دارای مقیاس یکسان باشد ۵- اعداد و نشانه ها به طور روشن ذکر شود ۶- هیچ توضیحی نباید روی نقشه ها وجود داشته باشد.

نقشه ها بدون رنگ بوده و تنها خطوط و مرزهای قطعه مشخص باشد.

تنها یک فایل نقشه شامل نقشه تمام قطعات و شماره گذاری آنها و نقشه مونتاژی دستگاه ارائه شود.

تمام اسامی اشخاص مانند اسم مخترع … و توضیحات بی ارتباط با موضوع سند از متن فایل حذف شود

 

تذکر: اگر موضوع مورد ادعای اختراع یک فرآیند یا الگوریتم صنعتی باشد مراحل فرآیند را به صورت بلوک دیاگرام به عنوان نقشه ارائه دهید و اگر موضوع مورد ادعای اختراع سنتز شیمیایی باشد فرمولاسیون (ترکیبات با ذکر نسبت مواد ترکیبی) را به عنوان نقشه ارائه دهید.

تدریس به روش کلاس وارونه

روش تدریس کلاس وارونه یا معکوس (Flipped Classroom / Inverted Classroom) به طور کلی کلاس‌های “استاد محور سنتی” را به کلاس های “مدرن یادگیرنده محور” تبدیل کرده تا دانشجو درک مفهومی و عمیق‌تری از مبحث درسی داشته باشند و با استفاده از مباحثات درون گروهی سعی می‌کند از یادگیری گروهی به یادگیری فردی برسد.

اگر در کلاس‌های سنتی استاد نقش یک سخنران و آموزگار را داشته است، در این روش باید نقش یک تسهیل کننده و نظم دهنده فرآیند یادگیری را ایفا نماید که سختی کار تعلیم دهنده در روش تدریس وارونه بسیار بیشتر از روش تدریس سنتی است.

بر خلاف کلاس های سنتی آموزش اولیه در خانه با استفاده از ویدیوهای آموزشی آنلاین و همچنین برعکس روش سنتی تکالیف، حل تمرین و رفع اشکال بجای کار در منزل، در کلاس صورت می‌گیرد.

در مهرماه ۱۳۹۷ تجربه پیاده سازی آزمایشی این روش را داشتم که نتایج خوبی در برداشت. گزارش این تجربه را در این فایل (PDF) با شما به اشتراک می گذارم.

اطلاعات بیشتری در مورد همایش ها، راه کارها، استاندارد ها و … در سایت برنامه جهانی یادگیری وارونه (FLGI) برای علاقمندان وجود دارد.

طرح کسب و کار یا Business Plan چیست؟

از آنجا که اکثر دانشجویان و محققین و اساتید با پروپوزال تحقیقاتی آشنا هستند، بحث را از قیاس با طرح تحقیقاتی شروع می کنم.  در پروپوزال های عادی محقق موضوع خود را توجیه می کند که به چه علت باید روی آن موضوع کار کند و اینکه از چه ابزاری استفاده خواهد کرد و متغیرها و هزینه ها را مشخص می نماید تا بتوان طرح را داوری و ارزیابی کرد. همچنین یک طرح تحقیقاتی نتیجه و برایند اهداف و نگرش خود تیم تحقیقاتی است. مانند یک قرارداد مکتوب و نقشه راه، راهنمای مسیر حرکت به سمت اهداف طرح است. برای پروژه ها و فعالیتهای فناورانه این نقش را طرح کسب و کار یا Business Plan یا BP ایفا می کند.

در حیطه فناوری، اینکه ایده خوبی به ذهنمان برسد و وسیله ای را بسازیم و مشکلی را حل کنیم، خیلی خوب است. اما این صحیح نیست کسی یک ایده به ذهنش خطور کند بعد جلو برود ببیند بودجه کافی برای انجام این کار ندارد یا بودجه ای را قرض کرده و نمونه ای را ساخته و بعد نمی تواند سرمایه گذار پیدا کند. این قبیل مشکلات بدلیل ننوشتن و جدی نگرفتن طرح کسب و کار است.

در حقیقت در یک BP کامل همانند یک تحقیق خوب همه موارد ذکر شده از قبل پیش بینی شده و ملاک موفقیت و جذب سرمایه خواهد بود. از طرفی دانشگاهها و مراکز رشد برای معرفی واحدهای فناور یا شرکت ها به صندوق های حمایت مالی بدون شک نیاز به BP دارند. در یک طرح کسب وکار جزییاتی نظیر نحوه مدیریت موضوع، سابقه فعالیت، محصولات و خدماتی که قرار است به آن پرداخته شود، تحلیل بازار، تحلیل رقبا، تحلیل مشتریان، منابع انسانی که مورد استفاده قرار می گیرند، برنامه ریزی مالی و شیوه اطلاع رسانی، استراتژی فروش و این قبیل موارد از قبل پیش بینی و طراحی می شود و مرحله به مرحله جلو می رود. بنابراین طرح کسب و کار اهمیت بسزایی دارد زیرا تمام مسیر و نقشه راه یک پروژه فناورانه در آن ترسیم شده است.

نگارش BP نیاز به آموزش دارد. در دوره های MBA صورت درس ارائه می شود. اما می توان با خودآموزی و گرفتن مشاوره هم در این زمینه پیشرفت کرد. یک فایل الگو را در اینجا قرار داده ام که حاوی فهرست مطالب BP است. از همین فایل می توانید استفاده نمایید موارد را داخل آن تایپ کنید. البته برخی موارد قبل از تکمیل نیاز به تحقیق و جمع آوری داده ها دارد. لذا برای یادگیری اینکه محتوای هر بخش را چگونه تهیه کنیم کتب زیر را معرفی می کنم. فهرست مطالب را می توانید از اینجا دریافت نمایید.

انتظار می رود افرادی که با طرح تحقیقاتی و فضای دانشگاهی آشنا هستند با موضوع BP هم کاملاً علمی برخورد کنند و آن را فرا بگیرند تا طرحهای فناوران خود را با این ساختار در شورای فناوری دانشگاه مطرح کنند و مورد حمایت قرار گیرند.

 

تفاوت های امکان سنجی (FS) با طرح کسب و کار (BP)

متأسفانه در بسیاری موارد طرح کسب و کار و امکان سنجی (یا طرح توجیهی Feasibility Study) با یکدیگر معادل گرفته می شوند. اما این دو دارای تفاوتهای زیر هستند:

تفاوتهای BP با FS

  • در BP قسمتهایی وجود دارد که در FS نیست مثل مشخصات تیم مدیریتی و مکان اجرای طرح.
  • در FS قسمتهایی وجود دارد که در BP نیست مثل سناریوهای مختلف جایگزین طرح.
  • FS در مراحل ابتدایی پیشرفت و توسعه پروژه تهیه می شود ولی BP همواره در طول پروژه تغییر و بروز می شود.
  • FS یک بار تهیه می شود و در طول پروژه تغییرو بروزرسانی می شود.
  • FS چندین سناریوی اجرای پروژه را بررسی می کند و BP فقط یک سناریو را بررسی می کند.
  • مراحل و نحوه تامین مالی پروژه در FS بررسی نمی شود و مفروض است ولی در BP جزئیات تأمین مالی بررسی می شود.
  • FS را هر تیم خارج پروژه می تواند تهیه کند ولی BP خود تیم مجری پروژه تهیه می کند.
  • FS پروژه را از دید کلی مورد ارزیابی قرار می دهد ولی BP تمرکز زیادی بر جزئیات اجرای پروژه دارد حتی مشخصات افراد کلیدی و مکان.

کتاب های دیگر مرتبط با این زمینه را در این نوشته دنبال نمایید. در مورد موضوع مهم کارآفرینی در این نوشته بیشتر بخوانید.

ترجمان، تبادل و تجاری سازی دانش

ترجمان، تبادل و تجاری سازی دانش (KTEC) یکی از رویکردهای دانشگاه های نسل سوم در راستای مدیریت دانش و تولید آن است تا در کتار فعالیتهای فناوری مانند ارتباط با صنعت و ثبت اختراعات در دانشگاه بتوان دانش تولید شده را کاربردی کرد و به خدمت جامعه درآورد. برای دریافت اطلاعات بیشتر و اسلایدهای کارگاه های آموزشی به سایت ترجمان دانش دانشگاه مراجعه نمایید.

کتاب زیر حاصل تلاشهای کمیته علمی ترجمان دانش دانشگاه است که در کارگاه های متعدد تدریس شده و از منایع مختلف گردآوری شده است.

برای تهیه کتاب با دفتر ترجمان دانش تماس بگیرید. کتاب از انتشارات محسنی نیز قابل تهیه است. اطلاعات فهرست نویسی کتاب در لینک فیپا موجود است. اطلاعات در سامانه مداد.

دیگر کتابهای مرتبط با این مبحث در این نوشته معرفی شده اند. در این ویدئو، تحلیل ذینفعان که از مباحث مهم ترجمان دانش است به خوبی تشریح شده است.

به سوی دانشگاه های نسل سوم

دانشگاه های نسل سوم، علاوه بر وظیفه آموزش و تحقیق، “ارائه خدمات به جامعه” را به عنوان وظیفه سوم بطور جدی دنبال می کنند. این امر در دانشگاه بصورت “بهره برداری از دانش تولید شده خود” یا “تجاری سازی دانش” محقق می شود. مبحث ترجمان و تجاری سازی دانش نیز در این راستا در دانشگاه ها شکل گرفته است که در کتاب دیگری با عنوان “ترجمان، تبادل و تجاری سازی دانش” به آن پرداخته شده است.

نسل اول نسل دوم نسل سوم
هدف آموزش آموزش و تحقیق آموزش و تحقیق و تجاری سازی دانش
نقش دفاع از حقیقت کشف طبیعت کسب درآمد (که علامتی است از خدمت به جامعه)
روش آموزشگاهی علم نوین، تک رشته ای علم نوین، میان رشته ای
تولیدات اساتید اساتید و دانشمندان اساتید و دانشمندان و کارآفرینان
جهت گیری عمومی ملی جهانی
زبان لاتین زبان های ملی انگلیسی
ساختار سازمانی ملیت ها، دانشکده ها، کالج ها دانشکده ها مؤسسه های دانشگاهی
مدیریت رئیس دانشگاه اعضای هیئت علمی (پاره وقت) مدیریت تخصصی

مطالب مفصل در این زمینه در کتاب مفید زیر گردآوری و ترجمه شده است. خواندن کتای را به همه علاقمندان توصیه می کنم. کتاب از نشر آرنا قابل تهیه است.

جلد کتاب بسوی دانشگاه نسل سوم

خواندن کتاب فوق به زبانی اصلی مزایای خود را دارد. با تجه به اینکه زبان دانشگاه نسل سم انگلیسی است، بسیاری از لغات اگر فارسی شود، مفهوم خود را از دست می دهد. کتاب اصلی توسط انتشارات محسنی تکثیر و قابل تهیه است. اگر فایل PDF آنرا نیاز داشتید، به من پیام بدهید (اطلاعات تماس).

Towards-the-Third-Generation-University

 

دوازده مرد عصبانی

۱۲ مرد عصبانی یا ۱۲ مرد خشمگین فیلمی است قدیمی اما هنوز پر طرفدار. دلیل آن معلوم است: چون به موضوعی می پردازد که هنوز هم مسأله جامعه و افراد است. موضوع مذاکره. اینکه چگونه می توانیم با وجود نظرات متضاد، با هم صحبت کنیم و به اجماع برسیم. در این فیلم آموزنده می بینیم که چگونه یک فرد با نظری متفاوت، نظر جمع زیادی را در یک مذاکره سخت تغییر می دهد.

این فیلم هنوز به عنوان یکی از بخش های اصلی کلاسهای اصول و فنون مذاکره تدریس می شود. دیدن آن را حتماً پیشنهاد می کنم.

پیوندها: تریلر کوتاه فیلم به زبان انگلیسی، فیلم کامل با دوبله فارسی.

جلسه ۱۵ تحلیل بالینی راه رفتن

در ادامه فعالیت های گروه آنالیز بالینی راه رفتن دانشکده توانبخشی، اولین جلسه این گروه در دوره جدید، در محل آزمایشگاه بیومکانیک در تاریخ ۲۸بهمن ۹۶ برگزار شد.

در ابتدای جلسه، دکتر بوذری گزارشی از فعالیت های گذشته گروه ارائه دادند که در ادامه با توضیحات دکتر سنجری در ارتباط با اهداف گروه و معرفی ایشان به عنوان سرپرست رسمی گروه تکمیل شد. سپس همفکری گروهی (بارش افکار) جهت افزایش مشارکت اعضای گروه در راستای ارائه پیشنهاداتی مبنی بر اولویت بندی فعالیت های آتی گروه و نحوه اجرای این فعالیت ها انجام شد.

بر این اساس، اختلال فلج مغزی به عنوان گروه هدف جهت آغاز فعالیت هایی اجرایی گروه تعیین شد، همچنین مقرر گردید اعضای تیم اجرایی تا جلسه بعدی گروه تعیین شوند.

حاضرین جلسه: دکتر سنجری، سحر بوذری، مینا میراحمدی، مائده فرزادی، وحیده مرادی، حامد عبدالملکی، مریم گلمحمدی.

آیا افراد ارتز خود را می پوشند؟ اهمیت سنجش کمّی نرخ پذیرش ارتزهای لومبوساکرال

کمردرد شایع­ترین اختلال ستون فقرات است که بنا بر گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO) بیش از ۸۰ درصد افراد در دوره­ای از زندگی خود به کمردرد مبتلا می­شوند و ۴ تا ۳۳ درصد افراد حداقل یک‌بار در طول عمر خود دچار کمردرد می­ شوند. برای درمان افراد مبتلا به کمردرد، طیف گسترده­ ای از درمان­ ها ارائه می­ شود. در این راستا، یکی از تدابیر محافظه­ کارانه رایج، استفاده از ساپورت­های کمری است. در مطالعات ارزیابی اثربخشی ساپورت­های کمری، میزان پذیرش عامل مؤثر به شمار می­ رود، زیرا نحوه پوشیدن یا نپوشیدن ساپورت کمری موضوعی است که توسط بیمار انتخاب می­ شود، یعنی بیمار این اختیار را دارد که ارتز خود را بنا بر توصیه درمانگر نپوشد! این امر باعث می­ شود که نتوان به­ طور یقین در مورد اثربخشی ارتز لومبوساکرال قضاوت کرد. در واقع، یکی از نگرانی­ها در ارزیابی ارتز این است که آیا افراد ارتز خود را همان‌گونه که درمانگر به آنها توصیه می­ کند، می­ پوشند؟
در این مطالعه برای نظارت بر زمان و نحوه پوشیدن ارتز لومبوساکرال، از حسگرهای حرارتی استفاده شد که داخل ارتز نیمه سخت و غیرارتجاعی لومبوساکرال جاگذاری شد. این میکرو حسگر دارای ابعاد ۱۳× ۹ × ۴/۵ میلی‌متر است که به‌راحتی داخل ارتز جاسازی می­ شود. این حسگر تاریخ، زمان و درجه حرارت را در فواصل ۱۵ دقیقه­ ای ثبت می­ کند. اطلاعات ثبت‌شده در حسگر به‌صورت بی­ سیم به کمک یک قطعه واسط (داده خوان) که با پورت USB به کامپیوتر وصل می­ شود، به نرم­ افزار آن منتقل می­ شود.
این مطالعه اولین مطالعه­ ای است که زمان پوشیدن ارتز لومبوساکرال را به‌صورت عینی (حسگر حرارتی) مورد ارزیابی قرار داده است. مطالعات پیشین برای ارزیابی زمان پوشیدن ساپورت­های کمری، از اظهارات افراد مورد مطالعه استفاده کرده‌اند که صحت آنها به سختی قابل ارزیابی است.

Hekmatfard, M., M.A. Sanjari, N. Maroufi, H. Saeedi, E. Ebrahimi, and H. Behtash, A Preliminary Study of the Objective Measurement of Compliance Rates for Semirigid Lumbar-Support Use in Patients with Chronic Nonspecific Low Back Pain: How Important Is the Compliance Rate? Asian Spine J, 2017. 11(5): p. 748-755. (link)

راه رفتن: اندازه گیری و گزارش

این کتاب با رویکردی جامع و در عین حال خلاصه به هر دو جنبه بالینی و فنی موضوع راه‌رفتن پرداخته است و می تواند مرجعی برای علاقمندانی باشد که قصد ورود به این عرصه را دارند.

کتاب که عمدتاً ترجمه منبع (۱) است، با تألیفات و تصحیحات مؤلفین متعدد که در حیطه‌های مختلف و مرتبط با موضوع تخصص دارند، همراه شده است تا مرجعی مناسب برای مخاطبین فراهم سازد.

برخی ویژگی های کتاب عبارتند از:

  1. نمودارها و تصاویر مهم بصورت رنگی چاپ شده است.
  2. هر فصل توسط دو متخصص پدید آمده که موجب دقت مضاعف در نگارش مطالب شده است.
  3. مانند نمونه های بین المللی، در کل کتاب و حتی روی جلد از لفظ “دکتر” برای اسامی استفاده نشده است. به این امید که فرهنگ سازی شود.
  4. برای یک‌دست شدن مطالب و نگارش، بارها جلساتی برگزار شده و دو نویسنده در آخر کل کتاب را بررسی کرده اند.
  5. این کتاب به عنوان منبع آموزشی کارگاه های آنالیز حرکت دانشکده و هسته آنالیز حرکت مرکز تحقیقات توانبخشی استفاده می شود.
  6. جناب آقای دکتر محمدکمالی، استاد دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران و رئیس هسته پژوهشی آنالیز حرکت مرکز تحقیقات توانبخشی نیز با یادداشت ارزنده ای کتاب را مزین کرده اند.

تا حد زیادی تمام معادل سازی ها و واژه گزینی ها با رعایت مصوبات فرهنگستان، استفاده از نرم افزار ویراستیار و اجماع صورت گرفته است. همه این نکات در این نوشته ها برای عموم علاقمندان قابل دسترسی است.

مؤلفین و مترجمین (به ترتیب حروف الفبا)

الهام اسفندیاری
مالک امینی
سحر بوذری
مریم جلالی
مهشید چهره راضی
مریم حکمت فرد
محمدعلی سنجری
سعیده سیدمحسنی
وحیده مرادی
طیبه معصومی
سینا مهدیزاده
فاطمه نواب مطلق

این کتاب دارای ۱۲ فصل می باشد:

فصل اول : مقدمه
فصل دوم : اساس اندازه گیری ها
فصل سوم : مدل راه رفتن مرسوم
فصل چهارم : جایگزین های مدل راه رفتن مرسوم
فصل پنجم : الکترومیوگرافی سطحی
فصل ششم : فیلم برداری بالینی
فصل هفتم : معاینه فیزیکی
فصل هشتم : اندازه گیری های عمومی توانایی راه رفتن
فصل نهم : ارتباط بین داده های مختلف
فصل دهم : گزارش و تفسیر
فصل یازدهم : چگونه خدمات آنالیز بالینی راه رفتن را راه اندازی کنیم؟
فصل دوازدهم : چگونه یک آزمایشگاه تحلیل راه رفتن را راه اندازی و نگهداری کنیم؟

به هر حال کتاب حتماً خالی از اشکال نیست. لذا از خوانندگان گرامی تقاضا می‌شود راهنمایی‌ها و نکات خود را از طریق ایمیل و یا نوشتن نظر در انتهای این صفحه با ما درمیان بگذارند تا در چاپهای بعدی اعمال شود.

پیوندها: دانلود بخش ابتدایی کتاب، شناسه در کتابخانه ملی، تهیه کتاب، اطلاعات کتاب در سامانه مداد.

مرجع:

۱. Baker R. Measuring walking: a handbook of clinical gait analysis: Mac Keith Press; 2013.

 

قالب جدیدی برای پایان نامه ها

به منظور ارتقای سطح علمی پایان نامه ها و کاربست اصول ترجمان دانش، تغییراتی در قالب پایان نامه های دکتری پیشنهاد دادیم که در جلسه مورخ ۲۳ خرداد ۱۳۹۶ شورای تحصیلات تکمیلی دانشکده علوم توانبخشی مصوب شد که بصورت داوطلبانه توسط دانشجویان و اساتید متقاضی پیاده سازی شود.

این تغییرات در دو بخش عمده به شرح زیر پیشنهاد شد:

  1. فصول پایان نامه بر اساس مقالات منتشر شده یا ارسال شده تنظیم می شود. به این ترتیب که فصل اول مقدمه کلی پایان نامه، فصل های بعدی هر کدام یک مقاله چاپ یا ارسال شده، فصل بعد از آنها هم به جمع بندی و نتیجه گیری کلی پایان نامه اختصاص می یابد.  برای نمونه به مرجع ۱ (PDF) مراجعه نمایید.
  2. یک فصل نهایی در مورد ترجمان و تبادل دانش به پایان نامه اضافه شود. در این فصل کارهایی که از ابتدای شکل گیری پروپوزال در این رابطه انجام شده نوشته می شود. به این منظور دانشجویان با برگزرای جلسات بارش افکار در خصوص ذینفعان و درجه بندی آنها طبق اصول KTEC تلاش در شناسایی مخاطبان داشتند تا با لحاظ آنها در ابتدای کار، همواره به آنان توجه داشته و با آنان تعامل کنند. دست آورد این فصل، تهیه پیام از نتایج پایان نامه متناسب با مخاطبان نهایی است. برای کسب اطلاع بیشتر در باره ترجمان و تبادل دانش به این سایت مراجعه نمایید. تحلیل ذینفعان در این ویدئو به خوبی شرح داده شده است.

در این راستا دو نفر از دانشجویان دکتری تخصصی دانشکده، سرکار خانم مریم حکمت فرد (زمستان ۱۳۹۵) و سرکار خانم سحر بوذری (مرداد ۱۳۹۶) پایان نامه خود را به صورت فوق تدوین و دفاع کردند. در پایان نامه خانم حکمت فصل انتقال پیام از جنبه های اصلی کار بود. بعد از آن خانم بوذری علاوه بر فرمت مبتنی بر مقاله، فصل ترجمان دانش را بصورت کامل تدوین کردند. فهرست پایان نامه ایشان از این پیوند قابل دریافت است. در بخش انتقال پیام، متناسب با چندیدن مخاطب، پیام مناسب تدوین شد که یک نمونه از آن در پایگاه نتایج پژوهش های سلامت کشور (پیوند) منتشر شد.

تدوین پاین نامه به این شیوه راه را برای پی گیری و عملی کردن انتشار پیام به مخاطبان هموار می کند. مجموعه این کارها موجب می شود تا از ابتدا به گونه ای طرح تعریف شود که در نهایت پایان نامه خاک نخورد!

گرچه مصوبه ما ابتدا در مورد مقطع دکتری بود اما شیوه ترجمان دانش برای پایان نامه های ارشد هم قابل اجراست. به عبارتی این شیوه برای هر طرحی که مجریان آن قصد موفقیت دارند، کاربرد دارد.

این قالب جدید پایان نامه ها گرچه در ایران جدید است، سالهاست در دانشگاه های موفق خارجی انجام می شود. در ایران قبل از این در دانشکده توانبخشی اهواز، پایان نامه خانم شیرین تجلی (اردیبهشت ۱۳۹۶) بصورت مبتنی بر مقاله دفاع شد. البته در آن موضوع ترجمان دانش پیش بینی نشده بود.

کمیته علمی تبادل و ترجمان دانش دانشگاه طی چندسال اخیر سعی در اشاعه تفکر ترجمان دانش داشته است که به نظر تنها راه تکمیل خلاء بین علم و عمل است که آرزوی دیرین دانشگاه به عنوان نهاد تولید علم می باشد.

کمیته مذکور با ارائه کارگاه های متعدد برای اعضای هیئت علمی و پیشنهاد ویرایش قالب پروپوزال ها، پایان نامه ها و نشریات در چاپ پیام و یافته ها به نحو مناسب گامهای مناسبی برداشته است.

مراجع:

۱-     Gates, D.H., The role of muscle fatigue on movement timing and stability during repetitive tasks, in Department of Kinesiology & Health Education. 2009, The University of Texas at Austin: Austin. p. 168. (PDF)

جلسه دفاع از رساله دکتری – خانم بوذری – ۱۱ مرداد ۹۶

عنوان رساله دکتری خانم بوذری:

مقایسۀ اثر کینزیوتیپ عضلۀ گاسترکنمیوس بر خصوصیات ویسکوالاستیک و عملکرد سیستم عضلانی- اسکلتی حین پرش عمودی قبل و بعد از خستگی در افراد سالم با استفاده از مدل جرم-فنر- دمپر

چهارشنبه ۱۱ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۰ سالن آزادی دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران.

در این تحقیق بین رشته ای، با استفاده از مدل های ریاضی و آزمون های تجربی، یک موضوع کاربردی مورد بررسی قرار گرفته است. از دیگر ویژگیهای این پایان نامه، قالب جدید مبتی بر مقاله و فصل ترجمان دانش است که در سطح دانشگاه مورد توجه قرار گرفته و همین پایان نامه در چند مرکز و دانشکده الگو قرار گرفته است. برای اطلاع بیشر در این زمینه به این نوشته مراجعه نمایید.

پیوندها: دانشکده علوم توانبخشی، چکیده طرح، ترجمان دانش در پایان نامه ها، پیام منتشر شده در پایگاه نتایج پژوهش های سلامت کشور.

 

کاربردهای مدلسازی رفتار سفتی حرکت انسان در علوم توانبخشی – ۹ مرداد ۹۶

Applications of human movement stiffness modeling in rehabilitation sciences

سخنران: دکتر سنجری
زمان: دوشنبه ۹ مرداد ۱۳۹۶
مکان: سالن اجتماعات آزادی – دانشکده علوم توانبخشی

معاونت پژوهشی دانشکده علوم توانبخشی هر دو هفته طبق برنامه ریزی قبلی کنفرانسهای علمی در حوزه های تخصصی توانبخشی ارائه می کند. در این تاریخ دو کنفرانس علمی از گروه علوم پایه توابخشی یکی با عنوان فوق و دیگری با عنوان “تأثیر درد عضلانی بر فعالیت قشر حسی و حرکتی” توسط سرکارخانم دکتر وثاقی ارائه می شود.

 

جلسه آموزشی مقاومت چند مفصلی – ۳۰ خرداد ۹۶

تدریس یک جلسه ای مبحث مقاومت چند مفصلی

زمان: سه شنبه ۳۰ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۹ تا ۱۲
مکان: آزمایشگاه بیومکانیک مرکز تحقیقات توانبخشی
شرکت برای عموم علاقمندان آزاد است.

مبحث مقاومت یا سفتی چند مفصلی (Multiarticular Impedance Control) یکی از مبانی کنترل رفتارحرکتی چند مفصلی  (Controlling Multijoint Motor Behavior) است که در گرایش های مرتبط با حرکت انسان از جمله بیومکانیک، توانبخشی، علوم ورزشی و مهندسی پزشکی کاربرد زیادی دارد. تغییر سفتی (stiffness) بر اثر تغییرات کینماتیک یا پاسچر (۱) از جمله پدیده های مهمی است که در این مبحث به آن پرداخته می شود.

گرچه این درس بصورت مفصل در مقطع دکتری رشته های مختلف برحسب نیاز ارائه می شود، درخواست دانشجویان برای فهم پیش نیاز ریاضی آن موجب شد تا در یک جلسه مجزا به مقدمات آن بپردازیم.

هدف اصلی این جلسه عمدتاً درک مفاهیم مقاله بنیادی هوگان (۲) می باشد. این مبحث در کتاب معروف (۳) نیز آمده است. شرکت در این جلسه موجب استفاده بهتر از این منابع می شود. از دیگر مقالات مرتبط و پایه ای گروه هوگان مقالات (۴-۶) می باشد که به علاقمندان توصیه می شود.

مراجع:

  1. Mussa-Ivaldi FA, Hogan N, Bizzi E. Neural, Mechanical, and Geometrical Factors Subserving Arm Posture in Humans. The Journal of Neuroscience. 1985;5(10):2732-43.
  2. Hogan N, Bizzi E, Mussa-Ivaldi FA, Flash T. Controlling multijoint motor behavior. Exerc Sport Sci Rev. 1987;15:153-90.
  3. Latash ML, Zatsiorsky VM. Biomechanics and Motor Control: Defining Central Concepts: Academic Press, Elsevier.; 2016.
  4. Bizzi E, Mussa-Ivaldi FA, Hogan N. Regulation of multi-joint arm posture and movement. Progress in Brain Research. 1986;64:345-51.
  5. Flash T, Hogan N. The coordination of arm movements: an experimentally confirmed mathematical model. Journal of Neuroscience. 1985;5(7):1688-703.
  6. Hogan N. The mechanics of multi-joint posture and movement control. Biological Cybernetics. 1985;52:315-31.

ایده دانشگاه

چرا دانشجویان تنها به فکر اخذ مدرک هستند و استادان هم به فکر برگزاری و اتمام هر چه زودتر کلاس ها؟ چرا وضع دانشگاه مطلوب نیست؟ رابطه جامعه و دانشگاه چیست؟ جایگاه واقعی دانشگاه چیست؟ دانشگاه نابهنجار چه شرایطی دارد؟ برای برون رفت از این شرایط چه کار می توانیم بکنیم؟

جزوه ۱۴ صفحه ای دکتر محمدباقر تاج الدین این موضوعات را به خوبی تشریح می کند (دانلود). همچنین مجله فرهنگ امروز شماره ۱۷ به موضوع دانشگاه می پردازد که مطالب قابل تأملی دارد (لینک).
از آنجا که این مسایل ریشه در جامعه شناسی هم دارد، خواندن این مطلب را نیز پیشنهاد می کنم.

اما اگر علاقمند بودید مسایل را ریشه ای تر بررسی کنید کتاب ایده دانشگاه اثر کار یاسپرس از انتشارات ققنوس می تواند شما را به فکر فرو برد.

پیوند کتاب در آدینه بوک
پیوند کتاب در دیجی کالا

این دیدگاه ها با مطرح شدن دانشگاه های نسل سوم، تغییرات عمده ای کرده است. برای اطلاع بیشتر مطلب دانشگاه های نسل سوم و نظرات دکتر منصوری را ببینید.

 

چند نکته از کتاب ایده دانشگاه:

  • نبوغ در جایی رشد می کند که با تعهد، نیروی اراده، به کار بستن و مهارت متناسب همراه شود.
  • دانشگاه جایی نیست که در آن بتوان قدم به قدم از کسی پیروی کرد. دانشجوی واقعی ذوق و ابتکار دارد.
  • یکی از روشهایی که دانشگاه خود می تواند باعث ناکامی خود شود، ارزش قائل شدن بیش از حد به فشارهای بیرونی برای تحصیلات همگانی و پایین آوردن معیارهای دانشگاهی به سطح تحصیلات دبیرستانی است.
  • آزادی آکادمیک تنها زمانی حفظ می شود که پژوهشگرانی که با آن درگیرند از معنایش آگاه باشند.